Doanh thu chững lại vài tháng liền, cuộc họp nào cũng quay về hai cách quen thuộc: tăng giá, hoặc tăng tiền chạy quảng cáo để kéo thêm khách mới. Nghe thì hợp lý, nhưng nếu chưa biết vì sao doanh thu chững lại mà đã làm ngay thì rất dễ tốn tiền vô ích. Ví dụ khách cũ đang bỏ đi dần, hay khách hỏi nhiều mà chốt ít, thì tăng giá hay chạy thêm quảng cáo đều không giải quyết được.
Bài này không đưa thêm một danh sách mẹo tăng doanh thu. Thay vào đó, mình sẽ cùng bạn làm một việc thường bị bỏ qua là tìm cho ra nguyên nhân. Bạn sẽ có một công thức chia doanh thu thành 4 con số, cách xem từng con số, một ví dụ tính cụ thể và kế hoạch 90 ngày để bắt tay vào làm.
Doanh thu chững lại: có nên tăng giá hay chạy thêm quảng cáo?
Tăng giá thì mỗi đơn có thêm tiền ngay, còn chạy thêm quảng cáo thì có thêm người biết đến mình. Cả hai đều nhanh, nhưng chưa chắc đúng. Nếu doanh thu chững lại vì khách không quay lại, hay vì đội sale chốt kém đi, thì giá cao hơn hay khách mới nhiều hơn cũng sẽ rơi rụng y như cũ.
Tăng giá không sai, miễn là bạn tính trước
Có nhiều lúc tăng giá là quyết định đúng. Giả sử bạn đang lãi gộp 30%. Nếu tăng giá 10%, bạn có thể bán ít đi tới 25% mà tiền lãi gộp vẫn như cũ. Cách tính rất đơn giản: mức bán ít đi tối đa = % tăng giá ÷ (% lãi gộp + % tăng giá), tức 10% ÷ 40% = 25%.
Có con số này rồi, bạn quyết định dựa trên phép tính chứ không dựa vào cảm giác. Nếu sản phẩm của bạn khác biệt rõ và khách không dễ chuyển sang chỗ khác, tăng giá là hợp lý. Còn nếu doanh thu chững lại vì khách đang bỏ đi, tăng giá chỉ khiến họ đi nhanh hơn, nhất là những người vốn đang lưỡng lự.
Giảm giá còn dễ lỗ hơn
Ngược lại, thấy doanh thu chững lại, nhiều chủ doanh nghiệp chọn giảm giá để kéo khách, và cách này thường tệ hơn. Vẫn với mức lãi gộp 30%, giảm giá 10% thì bạn phải bán thêm khoảng 50% hàng mới giữ được tiền lãi như cũ. Ít đợt khuyến mãi nào làm được như vậy, chưa kể khách quen giá giảm rồi sẽ ngại mua lại ở giá cũ.
Chạy thêm quảng cáo chỉ đẩy doanh thu lên trong ngắn hạn
Tăng tiền quảng cáo có thể giúp doanh thu đẹp hơn trong vài tháng. Nhưng nếu khách hỏi nhiều mà chốt ít, mua một lần rồi thôi, thì mỗi đồng doanh thu sẽ ngày càng tốn nhiều tiền quảng cáo hơn. Đến khi ngừng chạy, doanh thu lại về như cũ, và nguyên nhân thật vẫn chưa được sửa.

Chia doanh thu thành 4 con số
Muốn biết doanh thu chững lại vì đâu, đừng chỉ nhìn con số tổng. Hãy chia nó ra như sau:
Doanh thu = Số khách quan tâm × Tỷ lệ chốt đơn × Giá trị trung bình mỗi đơn × Số lần mua của mỗi khách
Nhìn doanh thu tổng thì chỉ biết là doanh thu chững lại, chứ chưa biết vì đâu. Khi đặt 4 con số này của quý này cạnh cùng kỳ năm ngoái, bạn sẽ thấy ngay con số nào đang đi xuống. Biết đúng chỗ thì mới sửa đúng chỗ.
Vì sao chỉ cần cải thiện mỗi con số một chút
Bốn con số này nhân với nhau, nên nếu mỗi con số tốt lên 10% thì doanh thu tăng khoảng 46% chứ không phải 40%, vì 1,1 × 1,1 × 1,1 × 1,1 ≈ 1,46. Chiều ngược lại cũng vậy: chỉ cần một con số giảm 10% là đủ kéo mất phần tăng của con số khác. Đó là lý do có những lúc khách mới vẫn tăng đều mà doanh thu chững lại.
Xem từng con số để biết doanh thu chững lại vì đâu
Mỗi con số có cách đo riêng, và mỗi khi nó đi xuống thì nguyên nhân cũng khác nhau. Bảng dưới đây tóm tắt nhanh, phần sau sẽ nói kỹ từng con số.
| Con số | Đo bằng cách nào | Đáng lo khi | Nên làm gì |
|---|---|---|---|
| Số khách quan tâm | Số người nhắn tin, gọi điện, để lại thông tin, ghé cửa hàng | Giảm dù vẫn chi quảng cáo như cũ | Xem lại kênh, nhờ khách cũ giới thiệu |
| Tỷ lệ chốt đơn | Số khách mua ÷ số khách quan tâm | Giảm trong khi khách hỏi vẫn đều | Tìm bước khách bỏ ngang nhiều nhất |
| Giá trị mỗi đơn | Doanh thu ÷ số đơn | Đứng yên nhiều quý liền | Bán kèm, gợi ý gói đầy đủ hơn |
| Số lần mua | Số đơn ÷ số khách đã mua | Khách cũ mua thưa dần | Hỏi khách vì sao không quay lại |
Con số 1: Số khách quan tâm
Đây thường là con số được theo dõi kỹ nhất, và cũng là chỗ được rót tiền vào đầu tiên. Nếu doanh thu chững lại và con số này cũng giảm dù tiền quảng cáo vẫn giữ nguyên, có thể kênh đang bão hòa hoặc đối thủ đang chạy mạnh hơn. Trước khi tăng ngân sách, hãy xem khách đến từ kênh nào, và kênh nào thật sự ra đơn.
Có một nguồn khách hay bị quên là khách cũ giới thiệu. Theo Wharton, một nghiên cứu trên khoảng 10.000 khách của một ngân hàng ở Đức cho thấy khách được giới thiệu gắn bó lâu hơn khoảng 18% so với khách đến từ quảng cáo. Nếu rất ít khách của bạn đến qua giới thiệu, có thể khách vẫn hài lòng, chỉ là chưa ai mở lời nhờ họ.
Con số 2: Tỷ lệ chốt đơn
Khách hỏi vẫn đều mà doanh thu chững lại thì nên xem con số này đầu tiên. Ví dụ, 1.000 người quan tâm, chốt được 10%, mỗi đơn 2 triệu thì doanh thu là 200 triệu. Nếu chốt được 12%, bạn có thêm 40 triệu, tức tăng 20%, mà không tốn thêm đồng quảng cáo nào.
Để biết khách bỏ ngang ở đâu, hãy đếm số khách ở từng bước: hỏi giá, nhận báo giá, gặp tư vấn, quyết định mua. Bước nào khách rớt nhiều hơn hẳn các bước khác thì đó là chỗ cần sửa. Sau đó, xem lại 20 đơn không chốt được gần nhất ở bước đó để biết khách dừng lại vì giá, vì thủ tục rườm rà, vì trả lời chậm hay vì chưa đủ tin.
Con số 3: Giá trị trung bình mỗi đơn
Nếu doanh thu chững lại mà giá trị mỗi đơn cũng đứng yên nhiều quý, có thể bạn đang chỉ bán đúng món khách hỏi. Khách đã tin mình thì thường sẵn lòng mua thêm những thứ liên quan, như gói bảo trì, phụ kiện đi kèm hay một gói dịch vụ đầy đủ hơn. Bạn thử đếm xem bao nhiêu phần trăm đơn hàng có từ hai sản phẩm trở lên. Nếu tỷ lệ này thấp, đây là chỗ còn dễ tăng doanh thu.
Con số 4: Số lần mua của mỗi khách
Con số này hay bị bỏ qua nhất, vì khách bỏ đi thường không nói gì cả. Doanh thu chững lại từ từ mà nhiều khi chủ doanh nghiệp không nhận ra. Theo Bain & Company, trong ngành dịch vụ tài chính, giữ chân thêm được 5% khách hàng có thể giúp lợi nhuận tăng hơn 25%. Mỗi ngành mỗi khác, nhưng nhìn chung khách ở lại càng lâu thì càng có lãi.
Cách kiểm tra đơn giản là lấy danh sách khách mua năm ngoái, đếm xem bao nhiêu người năm nay vẫn còn mua. Sau đó gọi cho khoảng 10 khách đã ngừng mua, hỏi thật lòng vì sao họ không quay lại. Thường bạn sẽ nghe một hai lý do lặp đi lặp lại. Bài 7 thói quen giúp khách hàng nhớ mãi thương hiệu có thêm gợi ý để khách gắn bó lâu hơn.
Ví dụ tính toán cụ thể
Lấy ví dụ một công ty bán thiết bị văn phòng (số liệu giả định để minh họa). Doanh thu quý này khoảng 288 triệu, thấp hơn một chút so với 300 triệu cùng kỳ năm ngoái. Thấy doanh thu chững lại, ban giám đốc đang tính tăng 30% tiền quảng cáo.
| Con số (theo quý) | Năm ngoái | Năm nay | Thay đổi |
|---|---|---|---|
| Số khách quan tâm | 1.000 | 1.150 | +15% |
| Tỷ lệ chốt đơn | 10% | 8,8% | -12% |
| Giá trị mỗi đơn | 2 triệu | 2,06 triệu | +3% |
| Số lần mua mỗi khách | 1,5 | 1,38 | -8% |
| Doanh thu | 300 triệu | ~288 triệu | -4% |
Nhìn bảng này thấy gì?
Số khách quan tâm tăng 15%, nghĩa là quảng cáo vẫn đang làm tốt. Thứ khiến doanh thu chững lại là tỷ lệ chốt giảm 12% và khách mua lại ít hơn 8%. Nếu cứ tăng tiền quảng cáo như dự định, công ty sẽ tốn thêm tiền để đưa thêm khách vào một quy trình bán hàng đang để rơi khách.
Ngược lại, nếu kéo được tỷ lệ chốt và số lần mua về như năm ngoái, giữ nguyên hai con số còn lại, doanh thu quý sẽ lên khoảng 355 triệu. Tức là cao hơn hiện tại khoảng 23%, mà không phải chi thêm đồng quảng cáo nào.
Đừng chỉ nhìn số trung bình
Số trung bình nhiều khi đánh lừa người xem. Tỷ lệ khách quay lại trung bình 60% có thể là 90% ở nhóm khách công ty và chỉ 30% ở nhóm khách lẻ. Vì vậy, khi doanh thu chững lại, hãy chia 4 con số theo từng nhóm khách để biết nhóm nào đang kéo cả doanh thu đi xuống.
Tìm ra nhóm khách tốt nhất
Xuất danh sách khách trong 12 tháng qua, xếp theo tiền lãi mỗi khách mang về, rồi xem 20% khách đứng đầu có gì giống nhau: cùng ngành, cùng quy mô, cùng nhu cầu hay cùng biết đến bạn qua một kênh. Nhóm này thường mua nhanh, ít phàn nàn và gắn bó lâu. Nếu chính nhóm này đang mua ít đi, đó là việc cần lo trước tiên.
Còn nếu nhóm khách tốt nhất vẫn ổn, và doanh thu chững lại là do nhóm khách ít lãi, thì bạn không cần cố giữ tất cả. Dồn sức tìm thêm những khách giống nhóm tốt nhất thường mang lại hiệu quả hơn.
Kế hoạch 90 ngày
Khi doanh thu chững lại, nhiều người muốn sửa mọi thứ cùng lúc, nhưng như vậy dễ khiến cả đội rối và cuối cùng không việc nào xong. Kế hoạch dưới đây chia việc ra từng tháng, mỗi tháng tập trung một mục tiêu.
Tháng 1: Tính số
Tính 4 con số của quý này và cùng kỳ năm ngoái, chia theo nhóm khách. Song song, ghi lại lý do của những đơn không chốt được và những khách đã ngừng mua. Hết tháng, bạn cần trả lời được câu hỏi: doanh thu chững lại chủ yếu do con số nào, ở nhóm khách nào?
Tháng 2: Sửa đúng một chỗ
Chọn con số yếu nhất và dồn sức vào đó. Đặt mục tiêu rõ ràng, chẳng hạn đưa tỷ lệ chốt từ 8,8% về lại 10%, giao cho một người phụ trách chính và xem kết quả mỗi tuần.
Tháng 3: Xem lại kết quả và làm tiếp
So kết quả với tháng 1. Nếu cách làm có hiệu quả, ghi lại thành cách làm chung cho cả đội rồi chuyển sang con số tiếp theo. Nếu chưa, xem lại mình đoán nguyên nhân đúng chưa trước khi bỏ thêm công sức. Khi xem số, nhớ theo dõi cả doanh thu thuần và lợi nhuận, đừng chỉ nhìn doanh thu tổng.
Câu hỏi thường gặp
Doanh thu chững lại bao lâu thì nên bắt đầu lo?
Nếu doanh thu đi ngang hai, ba tháng liền trong khi cùng kỳ năm ngoái vẫn tăng, đó là lúc nên ngồi xuống tính số. Đừng đợi tới khi doanh thu giảm hẳn, vì lúc đó tiền mặt đã bắt đầu căng và bạn sẽ có ít lựa chọn hơn.
Không có phần mềm quản lý khách hàng thì lấy số ở đâu?
Hóa đơn bán hàng đã có sẵn doanh thu, số đơn và danh sách khách mua. Số khách quan tâm thì lấy từ tin nhắn fanpage, cuộc gọi hoặc sổ ghi khách ghé cửa hàng. Chỉ cần một file Excel với các cột tên khách, ngày mua và số tiền là đủ tính cả 4 con số.
Nên so với tháng trước hay cùng kỳ năm ngoái?
Nên so với cùng kỳ năm ngoái, vì nhiều ngành bán theo mùa. So với tháng trước dễ khiến bạn tưởng doanh thu chững lại, trong khi thật ra chỉ là mùa thấp điểm. Khi có số liệu nhiều năm, xem thêm xu hướng 12 tháng gần nhất để thấy rõ hơn.
Cả 4 con số đều giảm thì bắt đầu từ đâu?
Khi doanh thu chững lại và con số nào cũng giảm, nguyên nhân thường lớn hơn, như sản phẩm không còn hợp với khách, có đối thủ mới mạnh hơn, hoặc thị trường đang co lại. Lúc này nên ngồi nói chuyện trực tiếp với những khách tốt nhất để hiểu điều gì đã thay đổi, rồi mới sửa từng con số.
Đội sale nói khách chê đắt, có nên giảm giá không?
Trước khi giảm, hãy kiểm tra xem khách chê đắt thật hay không. Nhiều khi khách thấy đắt vì chưa hiểu hết giá trị, hoặc đang so với một bên không cùng phân khúc. Hãy thử cải thiện cách tư vấn trong vài tuần, đo lại tỷ lệ chốt, rồi mới tính chuyện động vào giá.
Kết luận
Doanh thu chững lại mới chỉ là biểu hiện bên ngoài. Tăng giá, giảm giá hay chạy thêm quảng cáo đều có thể đúng, nhưng chỉ đúng khi bạn biết vấn đề nằm ở đâu. Chia doanh thu thành số khách quan tâm, tỷ lệ chốt, giá trị mỗi đơn và số lần mua, rồi xem theo từng nhóm khách, là cách nhanh nhất để biết tiền đang rơi ở khâu nào.
Nếu doanh thu chững lại, bạn có thể bắt đầu ngay tuần này bằng việc tính 4 con số của quý này và cùng kỳ năm ngoái. Một buổi chiều ngồi với file Excel có khi giúp bạn tránh được một quyết định sai tốn cả trăm triệu.
Bạn muốn có người cùng ngồi xem số để tìm ra vì sao doanh thu đang chững lại? Đăng ký 2 giờ coaching 1-1 miễn phí, hoặc tham khảo khóa học Tài chính dành cho Sếp để nắm chắc các con số khi điều hành doanh nghiệp.












