Trước khi đi vào từng nguyên tắc cụ thể, cần hiểu vì sao doanh nghiệp hiện nay đặc biệt đánh giá cao chủ động. Thị trường thay đổi nhanh chóng, mô hình hóa công việc linh hoạt, thời hạn ngắn và áp lực cao khiến các tổ chức không thể vận hành hiệu quả nếu nhân chỉ chờ chỉ đạo.
Người chủ giúp tổ chức giảm chi phí quản lý, giảm rủi ro và tăng tốc độ đã được quyết định. Về phía cá nhân, sự chủ động tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững vì nó phản ánh ánh tư duy trách nhiệm, khả năng tự quản lý và tinh thần làm chủ công việc. Đây cũng là những yếu tố cốt lõi để phát triển vai trò lãnh đạo trò chơi hoặc quản lý.
Nguyên tắc 1: Chủ động sở hữu công việc – coi kết quả là trách nhiệm của chính mình
Chủ động không phải làm thay người khác mà phải nhận trách nhiệm cùng
Khi được giao một nhiệm vụ mới, phản xạ phổ biến của nhiều người là lo lắng, sợ sai hoặc chỉ làm đúng phần được yêu cầu. Trong khi đó, người tư duy sở hữu công việc sẽ xem nhiệm vụ đó như dự án cá nhân, nơi kết quả cuối cùng phản ánh ánh trực tiếp năng lực của họ.
Chủ động sở hữu công việc có nghĩa là bạn không làm việc với tâm thế “được giao thì làm”, mà là “đã nhận thì chịu trách nhiệm”. Nếu gặp sự cố khi phát sinh, bạn không sửa lỗi cho hoàn cảnh, quy trình hoặc người khác, mà tập trung tìm cách xử lý để công việc tiếp tục phát triển.
Năng lực thực sự được thể hiện khi có sự cố
Trong thực tế, công việc hiếm khi diễn ra hoàn hảo như kế hoạch ban đầu. Sự cố, tiến trình chậm hay thay đổi yêu cầu là điều khó tránh. Bạn sẽ chờ hướng dẫn tiếp theo thường xuyên, trong khi chủ động sẽ phân tích vấn đề, đề xuất phương án và báo cáo động chủ.
Chính những khoảnh khắc này giúp đỡ để nhận ra ai là người có thể giao việc lớn. Sự việc chủ không nằm ở lời nói mà bạn có thể thực hiện bằng cách phản ứng với mọi thứ không như dự phòng.
Nguyên tắc 2: Lên kế hoạch rõ ràng trước khi bắt tay vào làm
Chủ động bắt đầu từ suy nghĩ trước khi hành động
Một sai lầm phổ biến được bắt tay vào làm ngay để có thể thực hiện sự chăm sóc chỉ, nhưng lại thiếu định nghĩa rõ ràng. Chủ động không có nghĩa là làm nhanh mà là làm có tính toán. Trước khi khai trương, hãy dành thời gian trả lời ba câu hỏi quan trọng: mục tiêu là gì, vì sao cần làm việc này và tiêu chí đánh giá kết quả ra sao.
Việc làm rõ mục tiêu giúp bạn tránh lan man, tiết kiệm thời gian và dễ dàng kiểm tra tiến độ. Đồng thời, nó cũng giúp bạn làm chủ động hơn khi cần giải quyết hoặc bảo vệ phương án trước cấp trên.
Dự đoán rủi ro sẽ không xảy ra khi sự cố xảy ra
Một kế hoạch tốt không nêu rõ cách làm nhưng vẫn dự kiến được những rủi ro có thể phát sinh. Khi đã gặp khó khăn trước khó khăn, bạn sẽ không bị tàn phá nếu sự cố xảy ra. Đây là điểm khác biệt giữa người làm việc theo thói quen và người có tư duy chủ động.
Khi bạn trình bày kế hoạch theo các phương án dự phòng, cấp trên sẽ đánh giá bạn là người suy nghĩ sâu sắc, có khả năng quản lý công việc độc lập và đáng tin cậy hơn.
Nguyên tắc 3: Chủ báo cáo và tương tác để giữ công việc luôn đúng hướng
Báo cáo không phải để xin phép, mà để đồng bộ thông tin
Nhiều người báo cáo vì sợ làm việc ngại hoặc sợ bị đánh giá. Tuy nhiên, trong môi trường chuyên nghiệp, chủ động báo cáo tiến trình công việc là biểu hiện của tinh thần trách nhiệm và tư duy hệ thống. Cập nhật thông tin giúp giảm bớt các rủi ro, hạn chế rủi ro và đảm bảo mọi người cùng đi đúng hướng.
Báo cáo chủ động cũng là cách bạn kiểm soát Điều kỳ vọng của cấp trên. Thay vì để họ lo lắng hoặc phải hỏi, bạn cho họ thấy tiến độ rõ ràng và tinh thần làm việc túc túc.
Tương tác đúng khi giúp công việc tốt hơn
Chủ động tương tác không có nghĩa là hỏi mọi thứ, mà là biết hỏi đúng lúc, đúng người và đúng vấn đề. Khi gặp khó khăn vượt quá phạm vi kiểm soát, trao đổi sớm giúp tiết kiệm thời gian và tránh sai sót lớn về sau.
Người làm công việc hiệu quả không phải là người ít nhất, mà là người được biết đến để đạt được kết quả tối ưu.
Rèn luyện chủ động giúp bạn thay đổi vị trí trong công việc như thế nào?
Khi bạn duy trì ba nguyên tắc trong thời gian đủ dài, sự thay đổi sẽ rất rõ ràng. Công việc trở nên mạch lạc hơn, áp lực giảm đi vì bạn kiểm soát được tiến trình, đồng thời mối quan hệ với đồng nghiệp và cấp trên cũng tích cực hơn.
Quan trọng hơn, bạn không còn thiết bị chờ cơ hội mà tự tạo ra cơ hội cho chính mình. Sự nghiệp không phát triển giúp may mắn, mà nhờ những hành động chủ động lặp đi lặp lại mỗi ngày.
kết luận
Sự nghiệp trong công việc không đòi hỏi bạn phải xuất sắc ngay từ đầu. Nó bắt đầu từ việc thay đổi cách nhận trách nhiệm, cách thiết lập kế hoạch và cách giao tiếp. Khi bạn làm chủ quy tắc này, năng lực sẽ được hiển thị qua kết quả, không cần phải nói quá nhiều.
👉 Nếu bạn muốn đọc thêm nhiều nội dung về tư duy làm việc, phát triển bản thân và kỹ năng nghề nghiệp, đừng quên theo dõi Trần Trí Dũng để cập nhật những góc nhìn thực tế và dễ ứng dụng.
